تبلیغات
پاسخگویی به شبهات دینی روز - در مرتبه متأخره ماه رمضان و شب قدر
 
پاسخگویی به شبهات دینی روز
درباره وبلاگ


اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَک َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً .
به امید آن روز ان شاء الله
شماره تماس با ما:09191718677
شماره تلفن تماس:09333861806

مدیر وبلاگ : سید محمد ظاهر محمدی
نظرسنجی
به دنبال چه مسایلی از دین هستید؟







متن جلسه بیست و یکم اخلاق آیت الله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی در شب های ماه مبارک رمضان
رمضان المبارک 1431 / 10-6-1389 / جلسه (21)
ماه رجب و شب نیمه شعبان؛

اَعوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیم؛  بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبّ‌ِ الْعَالَمِین وَ صَلَّی اللهُ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبینَ الطَّاهِرِینَ وَ لَعنَةُ اللهِ عَلی اَعدائِهِم اَجمَعین. «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اسْمَعْ نِدَائِی إِذَا نَادَیْتُكَ وَ اسْمَعْ دُعَائِی إِذَا دَعَوْتُكَ وَ أَقْبِلْ عَلَیَّ إِذَا نَاجَیْتُكَ فَقَدْ هَرَبْتُ إِلَیْكَ وَ وَقَفْتُ بَیْنَ یَدَیْكَ»

مروری بر مباحث گذشته

بحث ما در این رابطه بود که ماه مبارک رمضان، ماه بازگو کردن کلام ربّ، یعنی تلاوت قرآن و ماه سخن گفتن با ربّ، یعنی دعا است. در باب دعا عرض کردم كه دعای مأثور و غیرمأثور داریم كه دارای آداب و شرایطی است. همچنین عواملی هستند که روی اجابت دعا تأثیرگذارند؛ از اعمال گرفته تا مکان‌ها، زمان‌ها و حالات. ما در گذشته بعضی از این‌ها مسائل را مطرح کردیم و بحث ما به «تأثیر زمان بر روی اجابت دعا» رسید و مطالبی را نسبت به شبانه‌روز یا شب و روز خاص در ایام هفته و ماه توضیح دادیم. گفته شد در بین ماه‌ها، ماه مبارک رمضان به حسب آنچه که در معارف ما است روی اجابت دعا بیشترین اثر را دارد و در بین روزها و شب‌های ماه مبارک رمضان هم یک زمان مخصوصی است که تأثیرگذاری‌اش بیشتر است که عبارت از لیالی قدر است.

در روایتی این معنا را راجع به ماه مبارک رمضان داریم که امام صادق(صلوات‌الله‌علیه) درباره این ماه و این شب‌ها اینگونه تعبیر كردند كه: «فَغُرَّةُ الشُّهُورِ شَهْرُ اللَّهِ عَزَّ ذِكْرُهُ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ»؛ برجسته‌ترین ماه‌ها، ماه رمضان است؛ «وَ قَلْبُ شَهْرِ رَمَضَانَ لَیْلَةُ الْقَدْرِ».  این همان تعبیری است که من عرض کردم؛ یعنی در بین ماه‌ها، برجسته‌ترینش ماه رمضان است و در خود ماه رمضان هم، بالاترین اوقاتش، لیله قدر است.


ماه رجب در مرتبه متأخره ماه مبارک رمضان

روایات ما در مرتبه متأخّره از ماه رمضان در بین ماه‌ها، ماه رجب را مطرح می‌کنند كه از نظر ارزشی و تأثیرگذاری روی دعا، از دیگر ماه‌ها با ارزش‌تر است. در روایتی از پیغمبر اکرم(صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) آمده است: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى نَصَبَ فِی السَّمَاءِ السَّابِعَةِ مَلَكاً یُقَالُ لَهُ الدَّاعِی»؛ یعنی خداوند در آسمان هفتم فرشته‌ای را نصب کرده است كه به آن ملَك «داعی» می‌گویند؛  «فَإِذَا دَخَلَ شَهْرُ رَجَبٍ یُنَادِی ذَلِكَ الْمَلَكُ كُلَّ لَیْلَةٍ مِنْهُ إِلَى الصَّبَاحِ»؛ وقتی كه ماه رجب فرا می‌رسد، او در هر شب این ماه تا صبح ندا می‌کند؛ «طُوبَى لِلذَّاكِرِینَ طُوبَى لِلطَّائِعِینَ»؛ خوشا به حال کسانی که به یاد خدا هستند و او را اطاعت می‌کنند. «وَ یَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى أَنَا جَلِیسُ مَنْ جَالَسَنِی»؛ فرشته می‌گوید که خداوند می‌فرماید من هم‌نشین کسی هستم که با من بنشیند؛ «وَ مُطِیعُ مَنْ أَطَاعَنِی وَ غَافِرُ مَنِ اسْتَغْفَرَنِی»؛ من مطیع كسی هستم كه از من فرمان بَرَد و من کسی را که از من طلب آمرزش کند، می‌آمرزم؛ «الشَّهْرُ شَهْرِی»؛ ماه، ماه من است؛ «وَ الْعَبْدُ عَبْدِی»؛ بنده، بنده من است؛ «وَ الرَّحْمَةُ رَحْمَتِی» رحمت هم رحمت من است.

بعد در ادامه می‌فرماید که فرشته از قول خداوند متعال می‌گوید: «فَمَنْ دَعَانِی فِی هَذَا الشَّهْرِ أَجَبْتُهُ»؛ هر کسی كه مرا در این ماه بخواند، من جوابش را می‌گویم. این خواندن همان دعا كردن است. پس معلوم می‌شود ماه رجب، روی دعا اثر دارد؛ آن هم روی اجابت دعا. محل استشهاد من در روایت، این جمله بود که حضرت فرمودند فرشته هر شب می‌گوید: «فَمَنْ دَعَانِی فِی هَذَا الشَّهْرِ أَجَبْتُهُ وَ مَنْ سَأَلَنِی أَعْطَیْتُهُ وَ مَنِ اسْتَهْدَانِی هَدَیْتُهُ وَ جَعَلْتُ هَذَا الشَّهْرَ حَبْلًا بَیْنِی وَ بَیْنَ عِبَادِی فَمَنِ اعْتَصَمَ بِهِ وَصَلَ إِلَیَّ».  هر كه مرا بخواند جوابش را می‌دهم و اگر از من درخواست كند به او می‌بخشم، و هر كه از من طلب هدایت و راهنمایی كند، هدایتش می‌كنم. من این ماه را ریسمانی میان خود و بندگانم قرار دادم كه هر كه به آن درآویزد، به من خواهد رسید.
البته این روایت، روایتی است كه مسائل زیادی در خود دارد ولی آنچه که مورد استشهاد من بود، این است كه در بین ماه‌ها، ماهی كه بر روی اجابت دعا مؤثر است، اوّل ماه مبارک رمضان است و در مرتبه متأخّر از آن، ماه رجب است.

وحدت مضمون در تمامی دعاهای ماه رجب

لذا شما اگر دعاهایی که در ماه رجب وارد شده است را نگاه كنید، می‌بینید مضامین همه آنها همین است كه عبد چیزی را از ربّش درخواست كند و ربّ هم به او ببخشد؛ مثلاً می‌گوید: «یَا مَنْ یَمْلِكُ حَوَائِجَ السَّائِلِینَ یَا مَنْ لِكُلِّ مَسْأَلَةٍ مِنْكَ سَمْعٌ حَاضِرٌ وَ جَوَابٌ عَتِید».  این‌ها همه گویای این است كه عبد چیزی را از ربّش بخواهد و خدا هم به او عنایت کند. یا در دعای دیگر آن تعبیر را دارد كه: «خَابَ الْوَافِدُونَ عَلَى غَیْرِكَ وَ خَسِرَ الْمُتَعَرِّضُونَ إِلَّا لَكَ وَ ضَاعَ الْمُلِمُّونَ إِلَّا بِكَ‌».  یعنی كسی كه به غیر تو امید بست ناكام ماند و یا این دعا كه: «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُكَ صَبْرَ الشَّاكِرِینَ لَكَ‌».  خدایا من صبر شكرگزاران درگاهت را از تو درخواست می‌كنم.

من قبلاً هم عرض کردم كه «استغفار» خودش دعا است و از اعمال هر روزه ماه رجب است. قبل از ظهر و بعد از ظهر، هفتاد مرتبه وارد شده است كه انسان بگوید: «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ‌» و بعد دستانش را بلند کند و بگوید: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِی وَ تُبْ عَلَیَّ».  از تمام این‌ روایاتی که وارد شده، انسان می‌فهمد كه این ماه بر روی استجابت دعا تأثیر دارد كه این قدر هم به دعا كردن سفارش شده است. در آن روایت صراحتاً گفته بود كه در بین ماه‌های سال، ماه رمضان در رتبه اوّل است که مؤثر است؛ پس در رتبه دوم، ماه رجب است.

آیا شبی در اندازه شب قدر هست؟

ما در روایت داشتیم كه ماه رمضان در بین ماه‌ها، غُرّه شُهور و برجسته‌ترین آنها است. بعد هم قلب شهر رمضان، لیله قدر است. من این دو ماه را مقابل یكدیگر قرار می‌دهم و می‌خواهم به مطلبی اشاره كنم. در ماه رجب این‌طور است كه خودش بعد از ماه مبارک رمضان سرآمد شُهور است، اما از نظر اینکه در ماه رجب شبی وجود داشته باشد که در مرتبه متأخّره از لیله القدر باشد، ما روایتی در معارفمان نداریم. یعنی نسبت به ماه رجب چنین چیزی نداریم.
لذا یک وقت ما به سراغ ماه‌ها می‌رویم؛ در اینجا اوّل ماه رمضان  است و در مرتبه متأخّره از آن، ماه رجب است. امّا راجع به لیله قدر چطور؟ آیا در بین لیالی و شب‌های طول سال، شبی وجود دارد که برای اجابت دعا در مرتبه متأخّره لیله القدر باشد؟ در ماه رجب، ما چنین شبی را نداریم كه در معارفمان آمده باشد؛  اما یک شب هست که در مرتبه متأخّره از لیلة القدر است و در روایات هم به آن اشاره شده است كه آن،‌ شب نیمه شعبان است.

شب نیمه شعبان در مرتبه متأخره شب قدر

ما در این رابطه روایات متعددی داریم كه من فقط آن روایتی را مطرح می‌کنم که در ارتباط با بحث است. روایتی از امام صادق(علیه‌السلام) است كه حضرت فرمودند: «سُئِلَ الْبَاقِرُ (علیه‌السلام) عَنْ فَضْلِ لَیْلَةِ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ» از ‌پدر بزرگوارشان، امام باقر(علیه‌السلام) پرسیده شد كه شب نیمه شعبان چه فضیلتی دارد؟ «فَقَالَ هِیَ أَفْضَلُ لَیْلَةٍ بَعْدَ لَیْلَةِ الْقَدْرِ»؛ حضرت خیلی روشن و شفاف پاسخ دادند، به نحوی كه دیگر در آن هیچ ابهامی نیست که آدم بخواهد تأمّل کند. حضرت فرمودند فضیلت نیمه شعبان این‌طور است که در بین تمام لیالی، بعد از لیله قدر، افضل است.
در ادامه می‌فرمایند: «فِیهَا یَمْنَحُ اللَّهُ تَعَالَى الْعِبَادَ فَضْلَهُ وَ یَغْفِرُ لَهُمْ بِمَنِّهِ»؛ خداوند در شب نیمه شعبان، فضل خویش را به بندگانش می‌بخشد. «وَ یَغْفِرُ لَهُمْ بِمَنِّهِ»؛ و به لطف خودش آن‌ها را مورد آمرزش و مغفرت قرار می‌دهد. «فَاجْتَهِدُوا فِی الْقُرْبَةِ إِلَى اللَّهِ فِیهَا»؛ پس کوشش کنید كه در این شب خود را به خداوند نزدیک کنید. «فَإِنَّهَا لَیْلَةٌ آلَى اللَّهُ عَلَى نَفْسِهِ أَنْ لَا یَرُدَّ سَائِلًا لَهُ فِیهَا مَا لَمْ یَسْأَلْ مَعْصِیَةً»؛ خداوند با خود پیمان بسته است كه در این شب، هیچ درخواست کننده‌ای را رد نکند، امّا به شرط اینکه از خدا معصیت نخواهد. محل استشهاد من این جمله بود. این تعبیر که در اینجا فرمود هر دعایی را اجابت می‌كنم، یعنی این شب، ‌بعد از شب قدر، بیشترین تأثیر را بر اجابت دعای بندگان دارد.

بعد در ادامه دارد: «وَ إِنَّهَا اللَّیْلَةُ الَّتِی جَعَلَهَا اللَّهُ لَنَا أَهْلَ الْبَیْتِ بِإِزَاءِ مَا جَعَلَ لَیْلَةَ الْقَدْرِ لِنَبِیِّنَا»؛ یعنی خداوند نیمه شعبان را برای ما اهل بیت به إزای لیله قدری که برای پیغمبر ما قرار داده است، مقرر فرمود.  بعد در آخر روایت آمده است كه حضرت فرمودند: «فَاجْتَهِدُوا فِی الدُّعَاءِ وَ الثَّنَاءِ عَلَى اللَّهِ».  حضرت این جمله را كه می‌فرماید، گویا می‌خواهند اجمالاً به این معنا اشاره فرمایند كه هر چه از برکات و خصوصیات برای شب قدر است، برای این شب هم هست. یعنی شب نیمه شعبان هم مثل شب قدر است و در آن هم، دعا مستجاب است و هم مسائل دیگری است كه الآن آنها را مطرح نمی‌كنم.  وقتی حضرت می‌فرماید خدا این شب را برای ما قرار داد به إزای شب قدری که برای پیغمبر قرار داده است، قهراً این به ذهن می‌آید كه این شب تمام خصوصیّات شب قدر را دارد. پس این خصوصیّت شب قدر كه شب سرنوشت نسبت به سال آینده است و امور سال آینده در شب قدر تقدیر می‌شود، آیا برای شب نیمه شعبان هم هست یا نه؟

تقدیر امور سال آینده مخصوص شب قدر است

اینکه من می‌گویم به ذهن می‌آید، نه تنها به ذهن من می‌آید، بلكه آن‌هایی هم که خدمت حضرات ائمه(علیهم‌السلام) می‌رسیدند هم این مطلب به ذهنشان می‌آمد. حسن بن‌علی بن‌فضال خدمت امام هشتم(علیه‌السلام) می‌رود و از حضرت راجع به فضیلت نیمه شعبان می‌پرسد. من نمی‌خواهم تمام روایت را بخوانم، چون روایت مفصّل است؛ فقط یک بخش آن را که مربوط به همین بحث است عرض می‌کنم. می‌گوید من به امام هشتم(علیه‌السلام) عرض کردم: «إِنَّ النَّاسَ یَقُولُونَ إِنَّهَا لَیْلَةُ الصِّكَاكِ‌»؛ مردم می‌گویند این شب ـ‌شب نیمه شعبان‌ـ شب دیوان است.

مرادش از «إنّ الناس یقولون» عامّه است؛ یعنی اهل سنّت. می‌گوید عامّه می‌گویند شب نیمه شعبان، شب دیوان است. «الصّکاک» یعنی شب ثبت اعمال سال آینده است. آن‌ها یک چنین حرفی می‌زنند. این همان حرفی است که ما نسبت به شب قدر معتقدیم. حضرت فرمودند: «تِلْكَ لَیْلَةُ الْقَدْرِ فِی شَهْرِ رَمَضَان».  این خصوصیّت برای لیله قدری است که در ماه رمضان است؛ این خصوصیّت در شب نیمه شعبان نیست. درست است که خداوند نیمه شعبان را برای ما قرار داد به إزای شب قدری که برای پیغمبر قرار داده است، امّا بِدان كه این خصوصیّت فقط مربوط به لیله قدر است. یعنی مسأله ثبت و ضبط اعمال و خصوصیّات سال آینده تنها در شب قدر اتفاق می‌افتد.
من این روایت را خواندم كه یک تذکر هم بدهم و آن این است که ما باید خیلی مراقب باشیم که از این لیالی قدر بهره‌برداری کنیم. ما از این شب‌ها به شب سرنوشت تعبیر می‌كنیم و بین لیالی قدر که وارد شده است، روی شب بیست‌و‌یکم و بیست‌وسوم زیاد سفارش شده است. این را تذکر دادم که بدانید كه این شب‌ها به خصوص شب بیست‌وسوم، دیگر بدل ندارد.

منبع: پایگاه اطلاع رسانی آیةالله العظمی حاج آقا مجتبی تهرانی

نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
شنبه 19 فروردین 1396 ساعت 11 و 38 دقیقه و 55 ثانیه
Hello there! I know this is kinda off topic however I'd
figured I'd ask. Would you be interested in exchanging links or
maybe guest writing a blog article or vice-versa?
My site discusses a lot of the same subjects as yours and I feel we could greatly
benefit from each other. If you're interested feel
free to shoot me an e-mail. I look forward to hearing from you!
Awesome blog by the way!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





موضوعات
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
Google