تبلیغات
پاسخگویی به شبهات دینی روز - علوم وفضایل امام صادق علیه السلام
 
پاسخگویی به شبهات دینی روز
درباره وبلاگ


اللّهُمَّ کُنْ لِوَلِیِّکَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُکَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی کُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْکِنَهُ أَرْضَک َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً .
به امید آن روز ان شاء الله
شماره تماس با ما:09191718677
شماره تلفن تماس:09333861806

مدیر وبلاگ : سید محمد ظاهر محمدی
نظرسنجی
به دنبال چه مسایلی از دین هستید؟






محمد حسین مظفر

‏فقه عبارت است از فهم و شناخت احكام فرعى از طهارت تا دیات و این احكام از ادله اربعه استنباط مى‏شود كه مفصل‏ترین و مشروح‏ترین آنها سنت مى‏باشد كه نزد شیعه عبارت است از حدیث پیامبر و اهل بیت. پس كتابهاى شیعه در این زمینه برگرفته از همان ادله چهارگانه است و بیشترین بخش حدیث را حدیث امام صادق (ع) تشكیل مى‏دهد و هرگاه احادیث مروى از آن حضرت نبود، استنباط احكام بر دانشمندان دشوار بود. و نه تنها فقها و دانشمندان شیعه از بوستان دانش امام جعفر صادق (ع) بهره برده‏اند، بلكه بیشترین فقیهان اهل سنت كه معاصر آن حضرت بوده‏اند، مانند ابوحنیفه، سفیانها، ایوب و غیرهم ریزه خوار خوان پر نعمت دانش امام بوده‏اند و چنانكه ابن ابى الحدید مى‏نویسد، فقه مذاهب اربعه اهل سنت به فقه الصادق (ع) بر مى ‏گردد. 1

آلوسى در مختصر «تحفه اثنى عشریه» مى‏نویسد: این ابو حنیفه كه در میان اهل سنت مایه فخر و مباهات است با صراحت تمام مى‏گوید: «لولا السّنتان لهلك النعمان» و منطورش همان دو سالى است كه به حضور امام آمده و از محضر آن حضرت دانش اندوخته است .

حق آن است كه حضرت امام جفعر صادق (ع)، یگانه فیه جهان اسلام شمرده شود و دلیل بر این مدعا همین كثرت راویان و فراوانى حدیث و روایت از آن حضرت است و هر كس كتب حدیثى را بررسى كند به فراوانى احادیث امام صادق و كثرت راویان و محدثان از آن بزرگوار، واقف خواهد شد.

البته فقهاى زیادى هم عصر امام بوده‏اند كه از هیچیك این اندازه (بلكه خیلى پائین‏تر از آن) حدیث روایت نشده و در بازار دانش و فرهنگ، هیچكدام این اندازه علم و فقاهت عرضه نكرده‏اند و هیچ مطلبى از آن حضرت سؤال نشده كه در پاسخ مانده باشد.

فقه در حقیقت، آئین زندگى و برنامه حیات انسانى است و دین جز در پرتو فقه شناخته نمى‏شود( به عبارت دیگر زندگى انسان منهاى دین شكلِ صحیح نمى‏گیرد و دین هم بدون فقه و فقاهت مفهوم درست پیدا نمى‏كند).

لذا مشاهد مى‏كنیم كه امام صادق (ع) شاگردان و اصحاب خود را به تفقه در دین (فهمیدن و شناخت دین) امر مى‏فرمود و در حدیثى چنین فرموده است: حدیثى كه راجع به حلال و حرام از یك راوى راستگو مى‏شنوى و فرإ؛ ك‏ك مى‏گیرى، بهتر است از دنیا و طلا و نقره‏هاى آن. 2

در حدیثى دیگر: هرگز طلب دنیا تو را از فراگیرى و آموختن دین باز ندارد؛ زیرا طالب دنیا گاهى كامیاب است و دیگر بارنا كام و هلاك. 3

و در حدیث سوم، به عنوان ترغیب به تفقه و فهم دین فرمود:

لیت السّیاط على روس اصحابى حتّى یتفقهوا فى الحلال و الحرام. 4

كاش تازیانه بر سر یاران من فرود مى‏آمد و آنها را وادار مى‏كرد كه در شناخت حلال و حرام فقیه و دانا شوند.

و در حدیث چهارم فرمود:

تفقهوا فى الدّین فانّه من لم یتفقه فى الدین فهوا أعرابى. 5

از امام جعفر صادق (ع) از تفسیر آیه «و من یوتِ الحكمة فقد أُوتى خیراً كثیراً»6 و معنى حكمت سؤال مى‏شود؛ در پاسخ مى‏فرماید: حكمت یعنى شناخت و فهم دین. و نیز فقیه در نزد امام صادق (ع) كسى است كه حدیث شناس هم باشد:

اعرفوا منازل شیعتنا بقدر ما یحسنون من روایتهم عنّا فانّا لا نعد الفقیه منهم فقیها حتى یكون محدثا.7

منزلت و مقام شیعیان ما را از میزان نقل كردن احادیث ما بفهمید، چون ما كسى را فقیه نمى‏شناسیم مگر آنكه محدث هم باشد.

اخلاق

علم الاخلاق، در ابتدا دانش مدون و مرتبى نبوده است؛ فقط در زمینه‏هاى اخلاقى به برخى آیات كریمه از قرآن حكیم و سخنان سرور پیامبران و وصى و خلیفه او و فرزندان بزرگوارشان (درود خدا به روان همه شان) استناد مى‏شده است. نخستین تألیف در دانش اخلاق به دست علماى شیعه در اواخر قرن دوم هجرى صورت گرفته و اسماعیل بن مهران فرزند ابونصر سكونى كه از اصحاب و یاران امام هشتم على بن موسى الرضا (ع) و از راویان موثق بشمار مى‏رود، كتابى تحت عنوان «صفة المؤمن و الفاجر» به ریشه تحریر درآورده است و پس از او، ابوجعفر احمد بن محمد بن خالد برقى كه پدر و پسر هر دو از روایان مورد وثوق و از اصحاب امام رضا (ع) و از علماى قرن سوم هجرى بوده‏اند، كتاب «المحاسن» را نوشته است این كتاب از بهترین كتابها است و نویسنده‏اش به سال 274 و یا 280 ق. در قم وفات یافته است .

از دیگر علما و دانشمندان این قرن كه در زمینه اخلاق دست به نگارش كتاب زده‏اند، حسن بن على بن شعبه است كه كتاب «تحف العقول» را تألیف كرده و این كتاب هم از نفیس‏ترین كتب شیعه و مشتمل بر حكمتها و پندهائى است كه از یكایك ائمه اهل بیت روایت گردیده است.

در قرون بعد تألیف و تصنیف درباره اخلاق دامنه پیدا كرد كه بهترین آنها كتاب «اصول كافى» از ثقة الاسلام كلینى است كه به سال 329 ق. درگذشته است. او سالها در تألیف این كتاب زحمت كشیده و گزیده‏اى از روایات و اخبار را در آن گردآورده است و هرگاه نظرى گذرا به صفحات آن بیفكنیم و فصول و ابواب آن را بررسى كنیم، خواهیم دانست كه اخلاق نیكو یعنى چه و دانش و علم امام صادق و اهل بیت علیهم السلام پیرامون اخلاق بر چه پایه بوده است !

از ملاحظه مطالب اخلاقى كه از امام صادق (ع) در این نوشته آورده‏ایم، معلوم مى‏شود كه منبع و سرچشمه اخلاق در مرحله نخست قرآن مجید است و بعد سخنان حكمت‏آمیز رسول اسلام - دارنده خلق عظیم - و سپس بیانات فرزندان گرامى آن حضرت - وارثان علم و دانش ایشان - بویژه جعفر بن محمد صادق (ع).

تفسیر

در میان روایاتى كه به دست ما رسیده است، بخش اعظم آن به تفسیر قرآن مربوط مى‏شود و حتى برخى مفسران اساس كارشان را بر احادیث قرا داده‏اند و اگر شما بخواهید روایات امام صادق (ع) را پیرامون تفسیر آیات بشناسید، باید به «تفسیر مجمع البیان» مراجعه كنید كه بسیارى از احادیث جعفرى در مورد تفسیر، در این كتاب آمده است. مؤلف این كتاب گاهى كه مى‏خواهد به نظر اهل بیت اشاره كند؛ آن را طى ذكر حدیثى خاطر نشان مى‏سازد. بعلاوه بعضى از دانشمندان شیعى مصنفات متعددى در زمینه آیات الاحكام نگاشته و به شرح و تفسیر آنها پرداخته‏اند، كه در این صدد از روایات و احادیث اهل بیت مایه گرفته‏اند.

نظر به اینكه مطابق حدیث منقول از رسول خدا (ص) از چندین طریق و چندین مورد: «انى تارك فیكم الثقلین كتاب الله و عترتى...» قرآن و عترت ازیكدیگر جدا نیستند، از این معنى در مى‏یابیم كه دانش قرآن نزد اهل بیت است و در هر عصرى تنى از ایشان باید باشند كه عالم قرآننند و در این زمینه علاوه بر حدیث ثقلین، احادیث دیگرى هم وجود دارند كه با یكدیگر هماهنگند. از جمله امام صادق (ع) مى‏فرماید: به خدا سوگند من دانش قرآن را از اول تا آخر مى‏دانم و تمام مطالب این كتاب گویا در میان مشت من است و در آن خبر آسمان، خبر زمین، خبر گذشته و خبر آینده وجود دارد كه خداى عزوجل گوید: فیه تبیان كل شى‏ء.8

و در مورد دیگر، امام انگشتان دستش را گشود و برسینه‏اش نهاد و فرمود: به خدا قسم، همه دانشهاى قرآن در این سینه من است .9

پس ناگزیر در هر عصر و زمانى باید كسى باشد كه عالم به تفسیر قرآن باشد و شاهد بر این، حدیث ثقلین است. وانگهى قرآن رهبر ساكت و بى زبانى است و در آن آیات محكم و متشابه، مجمل و مبین، ناسخ و منسوخ، عام و خاص، مطلق و مقید وجود دارد كه بیشتر این مفاهیم براى مردم نامعلوم است. از سوى دیگر هر گروهى از گروههاى اسلامى مدعى‏اند كه عقاید خود را از قرآن گرفته‏اند و مى‏پندارند تنها آنانند كه به مفاهیم قرآن دست یافته‏اند و در این مقام شواهدى هم ذكر مى‏كنند.

پس قرآن مصدر و اساس عقاید همه گروهها و فرقه‏هاى اسلامى است . پس چه مرجعى وجود دارد كه این اختلافها را فیصله بخشد و شبهات این گروه‏ها را برطرف سازد وپندارهاى این فرقه‏ها را رفع نماید؟

بنابر مضمون حدیث ثقلین، عترت پیامبر، دانایان به قرآنند، و عالم به قرآن در هر عصر و زمانى فقط از این خاندان است و بس. بنابراین در عصر امام جعفر صادق (ع) نیز اگر آن حضرت عالم به قرآن نبوده، پس چه كسى بوده است؟!

بدون تردید، هیچكس مدعى آن نبوده كه در میان اهل بیت به روزگار امام صادق (ع)، فردى داناتر از او به تفسیر و دیگر علوم بوده باشد.

علم كلام

مقصود ما از علم كلام، آن دانشى است كه از هستى و وحدانیت خدا و صفات او و دیگر موضوعات اعتقادى (و باصطلاح ایدئولوژیكى) مانند نبوت، امامت، معاد، عدل و غیره سخن مى‏گوید؛ آن هم نه هر نوع سخنى، بلكه سخنى بر پایه عقل و منطق صحیح. و هرگز منظور ما از علم كلام آن سلسله بحثهائى نیست كه با جدال و نزاع و كشمكش همراه است و بسیارى از انسانها در آن مباحث گمراه مى‏شوند؛ زیرا بر پایه ذهنیات محدود و به قصد غلبه و برترى جوئى و خودنمائى به بحث و سخن مى‏پردازند، نه به هدف حقیقت جوئى و بهره جستن از سرچشمه راستین و اصیل علم و دانش.

پس اگر ما مى‏بینیم كه در برخى از احادیث، از علم كلام سرزنش شده، منظور آن سلسله بحثها و مشاجرات و مجادلاتى است كه فقط به نیتهاى آلوده و به قصد خودنمائى و غلبه، نه به قصد روشن شدن حقایق، و بر پایه توهمات و حدسیات، نه بر مبناى دلیل مسلم قطعى عقلى و منطقى صورت مى‏گیرد؛ زیرا دانشمندانى كه مباحث كلامى را بر پایه و اساس عقلى دنبال مى‏كنند و آنها را از سرچشمه اصلى‏اش مى‏گیرند، بى شك زبانهاى گویاى حق و مدافعان راستین حیقیت و راهنمایان شایسته به سوى ایمانند. اولین كسى كه در زمینه هستى و لوازم آن، به برهان توسل جسته و به ادله عقلى و حسى هر دو توجه كرده، امیرالمؤمنین على (ع) بوده است. حتى برخى از آنان كه مقام علمى حضرت ابوالحسن على بن ابى طالب (ع) را دانسته یا ندانسته منكر مى‏شوند و در انتساب اینگونه مباحث (كلامى و فلسفى) به آن حضرت تردید مى‏كنند، آن هم فقط به این دلیل كه دانشى بر این پایه‏ها و اصول در آن روزگار شناخته نبوده است، غافلند از اینكه حضرت على (ع) از دانش بیكران لدنى بهره‏مند بوده و از پستان وحى شیر خورده و با منبع و سرچشمه دانش در ارتباط مستقیم بوده است. مگرنه آن است كه پیامبر درباره او فرمود: «انا مدینه العلم و على بابها»؟ و پس از او نیز فرزندان بزرگوارش راه او را پیش گرفتند و از دانش فراوان خود درباره هستى و هستى بخش به مردم فیض رساندند.

آنان در بحثهاى عقیدتى خود براى مردم اثبات كردند كه خدائى را كه نمى‏شناسند، پرستش نمى‏كنند و از پیامبرى كه آشنایش نیستند، پیروى نمى‏نمایند و از امام و رهبرى كه مقام و منزلتش را نمى‏شناسند، اطاعت نمى‏كنند. بنابراین (در مكتب اهل بیت) شناخت و معرفت پیش از هر دانش و بهتر از هر علم است. چنانكه امام صادق (ع) فرمود: با فضیلترین عبادت، شناخت خداست .10

پس منقول (از این جهت كه منقول است) در پى ریزى این اصول و قواعد نقشى ندارد؛ زیرا در نزد خردمندان، تقلید در معقولات روا نباشد.

البته گاهى در میان ادله نقلى، مطالبى درباره هستى‏شناسى آمده است كه بدون شبهه ارشاد به حكم عقل و یا برانگیختن و هشدار وجدان و فطرت مى‏باشد.

مثلاً آیه «افى الله شك فاطر السموات و الارض؟»و امثال این آیه در قرآن مجید نمى‏خواهد اعتقادى را بر انسان تحمیل كند، بلكه با بیدار باشى، وجدان را به سوى خدا و آثار هستى او متوجه مى‏سازد. همچنین است سخنان منقول ازرسول خدا و عترت پاك او در همین زمینه‏هاى اعتقادى و فكرى كه همگى ارشاد به حكم عقل است و آنان در بسیارى از احادیث خود به ارزش عقل و هدایت و راهنمائیهاى آن توجه دارند؛ از جمله امام صادق (ع) فرموده است:

«العقل دلیل المومن» و «دعامة الانسان العقل» و«لایفلح من لایعقل.» 11

و اگر شما، حدیث امام كاظم (ع) را در پیرامون ارزش خرد و خردمندان كه با هشام بن حكم در میان گذاشته است بخوانید، پى خواهید برد كه امامان چگونه ارزش حقیقى عقل و تعقل را شناخته و مردم را به استفاده از راهنمائیهاى آن دلالت كرده‏اند.

به هر حال در لابلاى احادیث ائمه اهل بیت از این نوع استدلال عقلانى فراوان آمده و همین «نهج البلاغه» جامع شكننده‏ترین برهانها و دلیلهاست كه عقلاى جهان و خردمندان با وجدان را به حیرت وا مى‏دارد؛ همچنان كتب دیگرى نیز اینگونه احتجاجات و مباحثات بر پایه اصول عقلى را گردآورده‏اند كه از جمله آنها مى‏توان از «احتجاج» طبرسى، «اصول كافى»، «توحید»، صدوق و مجلداتى از «بحارالانوار» نام برد و نیز برخى كتابهاى مرحوم مجلسى كه طى آنها به شرح حال امامان و نقل احادیث حكمت‏آمیز آنان پرداخته شده است و اینك ما بخشى از این احادیث و مباحث عقلانى را كه از امام صادق (ع) به دست ما رسیده است، مورد بررسى قرار مى‏دهیم.

هستى‏شناسى و یگانه پرستى

فصولى از احادیث و سخنان امام صادق (ع)، پیرامون هستى‏شناسى و وحدانیت خدایتعالى است، كه از آن جمله است «توحید مفضل»، و آن سلسله درسهائى است كه امام آنها را بر مفضل بن عمرجعفى كوفى یكى از اصحاب و یاران عالم و عامل خویش القاء فرموده و دیگرى رساله‏اى است به نام «هلیله» كه آن نیز از همین مفضل روایت شده است، با این تفاوت كه مفضل رساله نخست را مستقیماً و از دو لب مبارك امام شنیده اما رساله دوم را بطور غیر مستقیم و كتباً از امام روایت نموده است.

طب و پزشكى‏

خداوند متعال قرآن را فرو فرستاده و آن را بیان همه چیز قرار داده است. در این كتاب، دانش پزشكى طى دو سه جمله آمده است : «كلوا و اشربوا و لا تسرفوا» . پس جاى شگفتى نیست كه دانایان به علوم قرآن یعنى ائمه اهل بیت، دانایان به طب و پزشكى هم باشند. بعلاوه آنان در بیان طبیعت اشیاء و فواید و مضار آنها و خواص مزاجها آنقدر مطلب گفته‏اند كه نشانگر اطلاعات گسترده آنها نسبت به این دانش است .

یكى از دانشمندان گذشته كلمات امامان را در مورد طب گردآورى كرده و آن را «طب الائمه» نامیده و من گمان دارم این كتاب از بین رفته است ؛ اما مجلسى در «بحارالانوار » و شیخ حر عاملى در «وسائل الشیعه» گاهگاهى از این كتاب، حدیث روایت كرده‏اند.

در علم و آگاهى امام صادق (ع) به علم طب و پزشكى ، كافى است مطالبى را كه او در رساله «توحید مفضل» در بیان طبیعت اشیاء و فواید دواها و فیزیولوژى و شناخت وظایف الاعضاء كه موضوع علم تشریح است، فرموده ، در نظر بگیریم و نیز بحثى كه امام با پزشك هندى داشته و مناظره و گفتگوئى كه با او انجام داده، نشانه وسعت اطلاع و آگاهى امام ششم نسبت به علم پزشكى است .

سخنان امام در امور بهداشتى و پزشكى در لابه‏لاى كتب حدیثى پخش است و گاهى امام مطالبى را فرموده كه تازه دانش پزشكى به آنها دست یافته است و اگر نویسنده‏اى بخواهد در این زمینه كتابى تألیف كند و در آن مطالبى را كه امام طى آنها خواص و فواید اشیاء را مطرح كرده و درمان انواع دردها و بیماریها را ذكر فرموده است، گردآورد كاملاً كارى آسان و در عین حال ابتكارى خواهد بود.

از جمله مطالبى كه امام در مورد بهداشت و طبابت بیان كرده و دانش جدید پزشكى از برخى از آنها پرده برداشته ، مطالبى است كه امام درباره درمان تب بوسیله شستشوى با آب بیان فرموده است . هنگامى كه شخصى راجع به تب با آن حضرت صحبت مى كند، امام در پاسخ مى فرماید كه ما خانواده با ریختن آب سرد بر بدنمان تب را معالجه مى‏كنیم.

و در مورد شستن میوه پیش از خوردن فرمود:

ان لكل ثمرة سمّاً فاذا اوتیتم بها فامسوها الماء و اغمسوها فى الماء.12

روى هر میوه‏اى ممكن است سمى (میكرب ) باشد . پس هر موقع خواستید میوه‏اى را تناول كنید، آب روى آن باز كنید و آن را در میان آب بگذارید.

كه اصولاً بكار بردن دو كلمه «مس» و «غمس» خالى از نكته نیست .

علم شیمى

بسیارى از دانشمندان اعتراف كرده‏اند كه امام صادق (ع) علم شیمى را مى‏دانسته و جابربن حیان صوفى طرطوسى نزد او تلمذ مى كرده و این دانش را از وى فرا گرفته است و پانصد رساله در یكهزار برگ در همین مایه تألیف كرده كه آنها در واقع متضمن و در بردارنده رساله‏هاى امام جعفر صادق (ع) مى‏باشند.13

خاورشناسان قدیم و جدید درباره جابر سخن بسیار گفته‏اند و ابن ندیم در «الفهرست» 14 بطور مفصل پیرامون شخصیت او داد سخن داده و كتب زیادى را از وى یاد كرده است كه جابر در زمینه دانشهاى مختلف بویژه شیمى ، پزشكى ، فلسفه و كلام داراى تألیفات بوده است و عادتاً یك انسان معمولى با عمرى طبیعى گنجایش این همه كار، تألیف و تحقیق را ندارد جز نوابغى از بشر و یگانه‏هائى از انسانهائى كه هوشى سرشار و استعدادى فوق‏العاده دارند و زندگیشان در تألیف ، كتاب و تحقیق خلاصه مى‏شود.

ابن ندیم تألیف كتابهائى بر مذهب شیعه را به جابر نسبت داده و از همین جا تشیع او را استنباط نموده است و شاید همین زانو زدن او در حضور امام به قصد تعلم و یادگیرى و همچنین اعتماد امام به او در آموزش این علم، شاهد روشنترى است بر تشیع جابر.

مرحوم شیخ آقا بزرگ تهرانى در «الذریعه» او را از مؤلفان شیعه شمرده و از كتب او «ایضاح» در شیمى را نام برده است . 15

تحقیق در جزوه‏ها و رساله‏هائى كه كراوس خاورشناس انتشار داده روشن مى‏سازد كه جابر از شیعیان امام صادق (ع) بوده و او را امام مفترض الطاعه براى خود مى شناخته و علاوه بر شیمى، دانشهاى دیگر را نیز از امام فرا گرفته است .

خلاصه اینكه مؤلفان و تراجم نگاران اسلامى، جابر را عالمى بلند مرتبه دانسته و او را در عداد مفاخر جهان اسلام بر شمرده‏اند.

جابر غیر از فلسفه و كلام، پیرامون علوم و فنون مختلف اعم از نظرى و طبیعى كه بحث و تحقیق درباره آنها نیازمند وقت و فرصت فراوانى است ، بیش از سه هزار نسخه كتاب و رساله تألیف كرده و شخصیتى با این ویژگى ، براستى شایسته تجلیل و بزرگداشت است و از مفاخر و ذخایر گرانبهاى ملت مسلمان تواند بود.

البته پذیرش این امر براى خاورشناسان سنگین است كه یك مسلمان عرب زبان در قرن دوم هجرى امتیاز دانستن این آراى استوار علمى را داشته باشد و نظریات او پایه‏هاى كل علم شیمى جدید و قدیم محسوب شود؛ از این رو در بررسى كتب و رسائل علمى جابر دچار خبط شده و همچون آدمى كه در تاریكى شب به گردآورى هیزم بپردازد، گرفتار خطا و اشتباهات فراوانى گشته‏اند. گاهى اصلاً در وجود خارجى جابر در آن عصر تردید كرده‏اند و گاهى در عصر و زمانى كه او در آن مى زیسته است، شك نموده‏اند و در مرحله سوم، در صحت نسبت این كتب و رساله‏ها به او شبهه نموده‏اند و در چهارمین مرحله، درصحت مطالبى كه از او امام صادق (ع) روایت كرده است ، حرف داشته‏اند و بالاخره پنجمین شك و شبهه آنان در شیوه آنان در شیوه نگارش و فصل بندى و ترتیب موضوعى كتابها و رساله‏هاى جابر است كه بزعم مستشرقان، در آن اعصار ناشناخته بوده است .

البته برخى از این شبهه‏ها را اسماعیل مظهر نویسنده و صاحب امتیازمجله «العصور» در مقاله‏اى كه در مجله «المقتطف» نشر داده، مورد انتقاد قرار داده است 16 و نیز احمد زكى صالح در سلسله مقالاتى كه در مجله «رساله مصر» سال هشت نوشته، درصدد نقد و بررسى علمى و حكیمانه آن شبهات برآمده است . 17

این نویسنده بارها به تشیع جابر تصریح كرده و در نقد و بررسى نظر استاد كراوس چنین گفته است : نزد همه كسانى كه علم الكلام و مباحث آنرا مورد بررسى قرار داده‏اند، واضح و آشكار است كه شیعیان فعالترین و پر جنب و جوش ترین فرقه‏هاى اسلامى بوده‏اند و از اولین پایه گذاران مباحثات مذهبى براساس فلسفه شمرده مى شوند و حتى برخى مكتب فلسفى ویژه‏اى به امام على بن ابى طالب (ع) نسبت مى‏دهند . و این حرف احمد زكى براى اثبات صحت آراء و نظرات فلسفى وكلامى منتسب به جابر است .18

و خلاصه سخن آنكه تشیع جابر و پیشرو بودن او در بسیارى از علوم بویژه كلام، فلسفه، پزشكى ، شیمى و طبیعى از واضحات و بدیهیات است و بدون تردید نظرات او پایه‏هاى اساسى دانش شیمى است و این نیست جز آنكه جابر علم شیمى را از منبع و سرچشمه اصلى آن یعنى امام صادق (ع) فرا گرفته است.

دانشهاى دیگر

مقصود ما از علوم و دانشهائى كه به برخى آنها اشاره كرده و توضیح دادیم كه مردم آنها را از امام صادق (ع) آموخته‏اند آن نیست كه علوم و دانشهاى حضرتش منحصر به همانها بوده است، بلكه امام به عقیده شیعه امامیه همه چیز را باید بداند و داناترین مردم در همه علوم و فنون و زبان و لغت باشد و این حكم عقل است . 19

و اگر به دلیل نقلى نظر افنكنیم بى آنكه مسأله امامت و رهبرى الهى رابراى امام اثبات نمائیم ، به این نتیجه مى‏رسیم كه در هر عصرى در میان عترت، داناى به كتاب و سنت وجود داشته و دارد ، و این مفاد حدیث ثقلین است. و نیز مى فهمیم داناى به كتابى كه خود بیان و توضیح همه چیز است (تبیاناً لكل شى‏ء) باید به همه چیز عالم و دانا باشد، مادامى كه این كتاب وجود دارد و در میان بشر است . پس وجود عالم و دانشمندى از اهل بیت و عترت پیامبر تا روز قیامت قطعى و مسلم است و در عصر مورد بحث، این عالم و دانشمند چه كسى جز امام صادق (ع) بوده است ؟

بنابراین در زمان آن حضرت در میان اهل بیت كسى داناتر از او نبوده وآثار علمى بر جاى مانده از امام، بهترین شاهد است .

پس صادق آل محمد (ع) عالم اهل بیت در عصر خویش و داناى به كتاب و جامع علوم و فنون گوناگون بوده است و لذا از ذكر بقیه دانشهائى كه امام مى دانسته و شواهد فراوانى كه در این زمینه داریم، صرف نظر مى كنیم و از نظر مإ؛ّّ هیچ جاى تعجب نیست كه امام صادق (ع) با اهل هر لغت و زبانى به زبان آنان صحبت مى كرد؛ مثلاً با فارسى زبان، فارسى صحبت مى فرموده و با اهل هر علم و فنى بااصطلاح خودشان بحث مى كرده است، مانند بحثهائى كه امام با ستاره شناسان و علماى نجوم و طبیعى و پزشكى و غیر اینها انجام داده كه همه اینها طى احادیث و روایاتى به دست ما رسیده است .

پى‏نوشتها:

1- شرح نهج‏البلاغه ابن ابى الحدید ، ج 1، ص 18.

2- بحار الانوار ، ج 1، ص 213 - 215.

3- بحار الانوار ، ج 1، ص 213 - 215.

4- بحار الانوار ، ج 1، ص 213 - 215.

5- بحار الانوار ، ج 1، ص 213 - 215.

6- البقره /269.

7- بحارالانوار ، ج 2، ص 82.

8- اشاره به آیه 89 از سوره النحل، است : «و نزلنا علیك الكتاب تبیانا لكل شى‏ء»

9- اصول كافى، ج 1، ص 229 ، حدیث پنجم.

10- بحارالانوار ، ج 1، ص‏215 ، حدیث 21.

11- اصول كافى ، ج 1، ص 26، حدیث 29.

12- در این زمینه نگاه كنید به كتاب «اطعمه و اشربه» از وسائل الشیعه ، ج 17، طبع جدید «مترجم».

13- مراجعه كنید به تاریخ ابن خلكان (وفیات الاعیان، ج 1، ص 327) چاپ دارالثقافه بیروت.

14- نگاه كنید به صفحات 498 و 503 ، آن كتاب.

15- ج 2، ص 491 طبع دارالاضواء بیروت.

16- شماره 68 : صفحات 551 - 544 و 617 - 625 آن مجله.

17- نگاه كنید به صفحات 1204 تا 1206 و 1235 تا 1237 و 1268 تا 1270 و 1299 تا 1302.

18- همان مجله ، ص 1299.

19- ما در رساله‏اى به نام «شیعه و امامت» این معنى را توضیح داده‏ایم، مراجعه فرمائید.

منبع: صفحاتى از زندگانى امام جعفر صادق (ع) ، ص 227 ، از سایت بلاغ

 



نوع مطلب : امام صادق(ع)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
دوشنبه 22 مرداد 1397 ساعت 22 و 19 دقیقه و 19 ثانیه

Truly plenty of helpful facts.
when can i take another cialis online prescriptions cialis buying cialis in colombia cialis billig cialis coupons printable generic cialis cialis 5 effetti collaterali cialis baratos compran uk viagra vs cialis cialis sicuro in linea
دوشنبه 7 خرداد 1397 ساعت 10 و 04 دقیقه و 14 ثانیه

Incredible loads of useful data.
cialis ahumada cialis side effects dangers best generic drugs cialis cialis without a doctor's prescription cialis flussig generic cialis tadalafil only now cialis 20 mg cost of cialis cvs we like it cialis price cialis uk
شنبه 29 اردیبهشت 1397 ساعت 16 و 20 دقیقه و 25 ثانیه
I know this website gives quality depending articles and additional information, is there any other
website which offers such data in quality?
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 ساعت 22 و 16 دقیقه و 37 ثانیه

You reported it superbly!
buying viagra without a prescription buy generic viagra paypal pharmacy prices for viagra viagra online with prescription order viagra online no prescription how to buy real viagra buy cheapest viagra online viagra pharmacy uk herbal viagra buy kamagra viagra
شنبه 18 فروردین 1397 ساعت 11 و 49 دقیقه و 56 ثانیه

Many thanks, Plenty of content!

cialis reviews buy cialis online cheapest cialis 5 mg funziona only best offers 100mg cialis enter site very cheap cialis how much does a cialis cost generic cialis at walmart cialis sale online the best choice cialis woman canadian cialis
شنبه 4 فروردین 1397 ساعت 11 و 47 دقیقه و 24 ثانیه

Incredible plenty of good knowledge!
interactions for cialis cialis online deutschland cialis 20mg price cialis wal mart pharmacy cialis 5mg prix cialis e hiv cialis 05 cialis name brand cheap 40 mg cialis what if i take generic cialis tadalafil
سه شنبه 29 اسفند 1396 ساعت 14 و 49 دقیقه و 20 ثانیه

Cheers, A good amount of knowledge!

cialis 200 dollar savings card prix cialis once a da cialis lilly tadalafi acheter du cialis a geneve cialis pills how much does a cialis cost acheter cialis meilleur pri cialis online comprar cialis navarr buying cialis in colombia
یکشنبه 15 مرداد 1396 ساعت 10 و 08 دقیقه و 08 ثانیه
Appreciate the recommendation. Let me try it out.
شنبه 12 فروردین 1396 ساعت 17 و 54 دقیقه و 41 ثانیه
Inspiring quest there. What happened after? Good luck!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





موضوعات
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
Google